Leesrooster

Zondag 26 april

U bent de Heer onze God; U hebt Abram uitverkoren en hem weggeleid uit Ur in Kasdim en U hebt zijn naam veranderd in Abraham. (Neh. 9 : 7)

Ik ben de deur; wie door Mij binnenkomt zal gered worden: die kan vrij in en uit gaan en zal weidegrond vinden. (Joh. 10 : 9)

De lezing uit het boek Nehemia is opvallend, want in de tekst in de blauwe balk hieronder wordt rechtstreeks naar Genesis 17 vers 5 verwezen, waar staat dat de naam Abram veranderde in Abraham, dat zoiets betekent als ‘stamvader van een grote menigte’. De belofte van God aan Abraham dat er nageslacht zal komen en dat Gods trouw en liefde voortdurend en altoos bij Abrahams geliefden en nakomelingen zal zijn, is de basis waarop de verbondstheologie rust. Deze theologie houdt in, dat Gods verbond de rode draad door zowel het Oude Testament als het Nieuwe Testament vormt, en waar wij als gelovigen ons geloof op baseren, namelijk dat Gods trouwbelofte aan ons geldig blijft, ook als wij als mensen daaraan twijfelen. 

Nehemia is stadhouder van het volk Israël ten tijde van de terugkeer uit de Babylonische ballingschap. De priester Ezra voert in deze tijd de liturgie weer in en zorgt ervoor dat met de herbouw van de tempel begonnen wordt. Dat gaat niet zonder slag of stoot, dat is in het boek Ezra te lezen. In het boek Nehemia gaat het vervolgens over de herbouw van de stadsmuren. Binnen deze context wordt dan in de toenmalige zevende maand het Loofhuttenfeest gevierd. Dit is een herdenkingsfeest van de uittocht uit Egypte. Daarom worden gedeelten uit de wetsrollen die daarover gaan hardop voorgelezen. In de hoofdstukken 8 en 9 van het boek Nehemia lezen we dan ook over deze uittocht; we kunnen daarin Psalm 78 en Psalm 105 herkennen die daar ook over gaan. In beginsel gaat het om het vieren van een bevrijdingsfeest, dat dus gepaard zou gaan met vreugde. Maar als we het boek Nehemia wat nauwkeuriger lezen wordt er vooral geweend wanneer deze teksten worden voorgedragen. Er is droefheid omdat men zich bewust wordt dat de ballingschap door menselijke ontrouw is veroorzaakt. Het Loofhuttenfeest is ook een dankfeest voor de oogst, des te meer zou er vreugde dienen te zijn. Maar de droefheid overheerst. 

Zondag 3 mei

Maar ons heeft Hij vanuit daar weggeleid om ons te brengen naar het land dat Hij onze vaderen onder ede beloofd had. (Deut. 6 : 23)

Jezus antwoordde: ‘Ik ben de weg, en de waarheid en het leven. Alleen door Mij heeft men toegang tot de Vader.’ (Joh. 14 : 6)

In het boek Deuteronomium hoofdstuk 6 (zie de blauwe balk) gaat het ook over de bevrijding uit de slavernij en de tocht naar het beloofde land. Daarover moeten de ouders aan hun kinderen vertellen, zo lezen we in dit hoofdstuk. In de Paasnacht wordt ook vandaag de dag soms uit dit hoofdstuk voorgelezen; het gaat algemener gezegd om de les van de geschiedenis, waarin Gods hand te herkennen is; een hand die zorgt voor bevrijdend en beschermend handelen. 

De lezingen uit het Nieuwe Testament voor deze zondagen brengen deze beschermende en liefdevolle werking Gods door middel van beeldspraak tot uitdrukking. Zo noemt Christus Zichzelf de goede Herder in een gesprek met de Farizeeën (Johannes 10) en zelfs wordt de beeldspraak genoemd van de deur van de schaapskooi: de deur (beeldspraak voor Christus) is de toegangspoort tot een leven in vertrouwen op God dat het goedkomt; we hoeven dan niet steeds onrustig en rusteloos te zijn. In het Evangelie naar Johannes wordt het een beetje anders gezegd, maar het komt op hetzelfde neer: ‘Ik ben de weg, en de waarheid en het leven’. Het betreft hier een gesprek met de discipelen, en specifiek gaat het hier om een antwoord aan Thomas. De centrale positie van Christus in de lezingen van deze zondagen is niet alleen in de tijd van het Nieuwe Testament geldig, maar gold ook al in het Oude Testament, maar op een minder duidelijke manier. De profeet Jesaja bijvoorbeeld wijst naar Christus vooruit door middel van de profetieën over de lijdende Knecht des Heren. Door bewustwording van ontrouw aan God barsten de Israëlieten na de terugkeer uit de ballingschap in tranen uit; een wonderlijk gebeuren eigenlijk, waar veel stof in zit voor predikanten om over te preken.

Binnenkort herdenken we de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog (4 mei) en vieren we de bevrijding (5 mei). Ook voor ons en voor de wereld vandaag de dag geldt de les der geschiedenis zoals die o.a. in Psalm 78 tot uitdrukking komt: “Wat wij hoorden en hebben geleerd, wat onze ouders ons hebben verteld, dat houden wij ook aan hun kinderen voor en zij geven het door aan een volgende generatie: de daden van de HEER, zijn macht en zijn pracht, de wondere werken die Hij heeft verricht.” Vanuit deze achtergrond wordt de eerste uitgave van de Groninger Kerkbode in de maand mei een themanummer rond 4 en 5 mei.

Eddy Mul MA is eindredacteur van de Groninger Kerkbode. 

LEESROOSTER |  Eddy Mul